Asch Deneyi

Asch deneyi ya da bilinen diğer adıyla uyma deneyi 1953 yılında Polonya asıllı Amerikalı sosyal psikolog Solomon Asch tarafından yapılmıştır. Deneyin amacı insanın karar verme sürecinde çevresinin etkili olup olmadığı eğer etkiliyse ne kadar bir etkisi olduğunu gözler önüne sermekti.Asch deneyi nedir, Asch deneyi ne demek, Asch deneyi neden yapılır

Bunun için de oldukça basit bir test oluşturmaya karar verdiler. Bu teste göre iki kart olacaktı. Bu kartlardan bir tanesinde tek bir çizgi diğer kartta da üç çizgi olacaktı. Soru da oldukça basitti. Tek çizgi olan karttaki çizginin uzunluğu üç çizgi olan karttaki hangi çizgiye yakındır? Bunun için de çizgilerin boyu ayırt edilecek şekilde düzenlendi yani iki karta bakıldığı vakit sorunun cevabı net bir şekilde ortaya çıkıyordu.

Asch’in planı burada devreye girdi. Bu soru için birçok katılımcı seçildiği söylendi. Fakat durum tam olarak böyle değildi. Katılımcıların sadece bir tanesi gerçek katılımcı diğerleri de Asch’in planlarına göre hareket edecek olan kişilerdi. Böylece deney başladı. Deneyde bu soru kişilere birden fazla kartta soruldu. İlk başlarda diğer aktörler doğru cevabı veriyor ve katılımcı da doğru cevabı veriyordu. Fakat sonrasında aktörler kendilerinden net bir şekilde emin olarak yanlış cevap vermeye başladır. Örneğin cevap bariz 3.çizgiyken 2.çizgi diyorlardı. Bunu da denek net bir şekilde duyuyor ve kafası karışmış bir şekilde cevap veriyordu.

Asch bunun için 10’dan fazla bir denek seçti. Tabii ki ortaya çıkan sonuç oldukça ilginçti. Çünkü belki de Asch’in deneyi olmasa bu soruların tamamına katılımcıların en az %95’i doğru cevap verecekti çünkü sorular oldukça basitti. Fakat ortaya çıkan sonuca göre de %32’lik bir kısım tamamen kendisinden önceki aktörlerin dediği yanlış cevapları tekrarlamıştı. Bu da Asch deneyi için başarılı bir sonuç demekti. Çünkü bu deney sonucu insanların çevreden oldukça etkilendiği ortaya çıkmıştır ki böylesine kolay bir soruda %32’lik bir oran oldukça yüksektir. Diğer yandan bu deney birçok deneyin de öncüsü olmuş ve Stanley Milgram bu tür deneyleri takip eden herkesin bildiği Milgram deneyini yapmıştır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir